Leiderschap binnen de academische wereld

Academisch leiderschap verschilt niet heel sterk van leiderschap binnen andere organisaties. Een belangrijk verschil is dat een academisch leider vaak eerder een groep dan een traditioneel team leidt. Promovendi en postdocs werken bijvoorbeeld aan verschillende onderzoeken en zijn daardoor niet altijd direct van elkaar afhankelijk.

Toch is het belangrijk om als leider een duidelijke visie te ontwikkelen. Een heldere visie helpt om de juiste mensen aan te trekken, prioriteiten te stellen en richting te geven aan de ontwikkeling van de onderzoeksgroep.

Leiden begint bij jezelf

Leiderschap gaat over voeden en begrenzen. De meeste mensen zijn van nature sterker in één van deze twee vaardigheden en hebben de andere nog verder te ontwikkelen.

Daarom starten we deze cursus bij het leiden van jezelf. Welke gedragspatronen herken je bij jezelf? Wat zijn je valkuilen en welke talenten kun je juist bewuster inzetten? Door inzicht te krijgen in je eigen gedrag ontstaat een stevige basis voor het begeleiden van anderen.

Van individuen naar teams

In de tweede module gaan we dieper in op het begeleiden van een individu, meestal een promovendus of postdoc. We oefenen met belangrijke leiderschapsvaardigheden, zoals feedback geven en ontvangen, aandachtig luisteren en coachen.

In de derde module ervaren de deelnemers hoe het is om een team te leiden. We bespreken groepsdynamiek en de basistaken van leiders en teamleden. De deelnemers oefenen met gespreksvoering onder begeleiding van ervaren simulatietrainers. Deze manier van oefenen wordt door deelnemers als zeer waardevol ervaren. Ook het observeren van gesprekken van andere deelnemers levert veel praktische inzichten op.

Leidinggeven wanneer het niet vanzelf gaat

In de vierde module richten we ons op het leiden van een team wanneer de samenwerking minder soepel verloopt. Hoe creëer je voldoende vertrouwen om ervoor te zorgen dat mensen elkaar oprechte feedback geven? Hoe vergroot je de betrokkenheid en zorg je dat er gezamenlijk resultaten worden behaald?

We onderzoeken hoe je omgaat met verschillende communicatiestijlen en welke strategie het beste past wanneer er een conflict ontstaat.

De wereld om je heen beïnvloeden

In de laatste module onderzoeken we hoe je als wetenschapper ‘de wereld’ kunt leiden. Je leert hoe je stakeholders kunt beïnvloeden om je doelen te bereiken. Aan het einde van deze module scherp je jouw visie verder aan en weet je hoe je anderen kunt inspireren om samen met jou aan die visie te werken.

Interactief en praktijkgericht

De cursus is zeer interactief. De deelnemers werken voornamelijk in tweetallen of drietallen en soms in een iets grotere groep. De trainer behandelt steeds kort een onderdeel van de theorie, waarna de deelnemers met hun eigen casussen aan de slag gaan.

Het maximale aantal deelnemers is twaalf. De cursus wordt verzorgd door twee trainers en bestaat uit vijf modules van één dag, verspreid over een periode van een half jaar.

Tussen de modules nemen de deelnemers deel aan begeleide intervisiebijeenkomsten van een halve dag, in groepen van maximaal zes personen. Tijdens deze bijeenkomsten bespreken zij hun eigen casussen en leren zij van de vraagstukken van anderen. Deelnemers ervaren deze intervisie als zeer waardevol en veel groepen besluiten na afloop van de cursus zelfstandig verder te gaan.

We bieden de cursus ook aan in een variant van vijf keer twee dagen. In deze opzet is de intervisie geïntegreerd in het dagprogramma.

Na afloop van de cursus

Aan het einde van de cursus weten de deelnemers:

• hoe zij hun persoonlijk leiderschap kunnen vergroten door hun eigen gedragspatronen te herkennen en erkennen;
• hoe zij individuen kunnen begeleiden door feedback te geven en ontvangen, aandachtig te luisteren en te coachen wanneer het minder goed gaat;
• hoe zij een team kunnen creëren en aansturen;
• hoe zij met conflicten kunnen omgaan en hun communicatie kunnen aanpassen aan de ander;
• hoe zij stakeholders kunnen beïnvloeden om hun doelen te bereiken;
• welke visie zij willen uitdragen en hoe zij anderen hiervoor kunnen inspireren;
• hoe intervisie hen kan helpen bij uitdagingen binnen hun leiderschap.